Lazer Epilyasiya Nədir? Neçə Seans Lazımdır və Kimlərə Uyğun Deyil
Bu məqalə hələ müstəqil tibbi ekspert yoxlamasından keçməyib. Redaksiya siyasəti
Qısa cavab: Lazer epilyasiya tükün piqmentini hədəf alan işıq enerjisi ilə tük follikulunu zədələyərək tük böyüməsini azaldan prosedurdur. Amerika Dermatologiya Akademiyasının (AAD) məlumatına görə xəstələrin çoxuna 2–6 seans lazım olur və seanslar adətən 4–6 həftədən bir aparılır. İlk seansdan sonra tüklər təxminən 10–25% azalır, sonrakı seanslarla bu fərq artır. Çox insan aylarla, hətta illərlə tüksüz qalır, amma bəzən dəstəkləyici seans lazım olur. Ən yaxşı nəticə açıq dəri və tünd tükdə alınır. Tünd dəri və açıq rəngli tük üçün də müalicə mümkündür, lakin daha ehtiyatlı yanaşma tələb edir.
Lazer epilyasiya necə işləyir?
Lazer müəyyən dalğa uzunluğunda işıq buraxır. Bu işığı tükdəki melanin piqmenti udur və enerji istiliyə çevrilir. İstilik tük follikulunu zədələyir və onun yeni tük çıxarmaq qabiliyyətini azaldır. Məntiq sadədir: tük nə qədər tünd, ətrafdakı dəri nə qədər açıq olarsa, enerji bir o qədər dəqiq tükə yönəlir. Dəri də tünd olduqda onun piqmenti də işığı udur və yanıq riski artır. Buna görə müxtəlif dəri tipləri üçün müxtəlif lazerlər və parametrlər seçilir.

Tüklər eyni vaxtda böyümür. Hər an onların bir hissəsi aktiv böyümə mərhələsində, bir hissəsi isə dincəlmə mərhələsində olur. Lazer əsasən aktiv böyüyən tüklərə təsir edir. Məhz bu səbəbdən bir seans kifayət etmir və prosedur həftələr arası fasilələrlə təkrarlanır.
Neçə seans lazımdır?
AAD-nin tez-tez verilən suallar səhifəsində xəstələrin çoxu üçün 2–6 seans göstərilir. AAD-nin digər materiallarında isə bəzi nahiyələr üçün 6 və daha çox seansdan danışılır. Fərq təəccüblü deyil, çünki seans sayına bir neçə amil təsir edir: tükün rəngi və qalınlığı, nahiyə, lazerin növü və dərinin rəngi. Seanslar arasında adətən 4–6 həftə fasilə olur və növbəti seansın vaxtını həkim müəyyən edir.
Prosedurun müddəti nahiyədən asılıdır. Üst dodaq bir neçə dəqiqəyə işlənir, ayaqlar və ya kürək kimi geniş sahələr isə bir saatdan çox çəkə bilər.
Nəticə qalıcıdırmı?
Burada dürüst cavab vermək lazımdır: lazer epilyasiya tükləri əksər hallarda tamamilə yox etmir, onları xeyli azaldır. AAD-yə görə xəstələrin çoxu aylarla və ya illərlə tüksüz qalır. Yenidən çıxan tüklər adətən daha az, daha nazik və daha açıq rəngdə olur. Vaxtaşırı dəstəkləyici seans lazım ola bilər. Hormonal dəyişikliklər, məsələn bəzi hormonal pozğunluqlar, yeni tük böyüməsinə səbəb ola bilər. Belə hallarda səbəbin həkim tərəfindən araşdırılması vacibdir.
Lazer epilyasiya və digər üsullar
| Üsul | Təsir müddəti | Qeyd |
|---|---|---|
| Ülgüc | Bir neçə gün | Tük kökü qalır; dəri qıcıqlana bilər |
| Mum və şuqarinq | Bir neçə həftə | Ağrılıdır; bəzi insanlarda içə batmış tüklər yaranır |
| IPL (geniş spektrli işıq) | Uzunmüddətli azalma | DermNet-ə görə açıq rəngli tükdə ümumiyyətlə effektiv deyil |
| Lazer epilyasiya | Aylar–illər; tüklər azalır və incəlir | Bir neçə seans lazımdır; dəstəkləyici seans mümkündür |
IPL lazer deyil, geniş dalğa diapazonlu işıqdır. Onun haqqında ayrıca yazmışıq: Elos və IPL prosedurları.
Hansı dəri və tük tiplərində yaxşı işləyir?
AAD yazır ki, lazer epilyasiya ən yaxşı nəticəni açıq dəri və tünd tükdə verir. Bir vaxtlar prosedur yalnız bu qrup üçün tətbiq olunurdu. İndi açıq dəri ilə açıq tük, eləcə də tünd dəri üçün də seçim var, lakin bu hallarda xüsusi diqqət tələb olunur. Ağ, boz və çox açıq sarı tüklərdə piqment demək olar ki, olmadığından lazerin təsiri zəifdir.
Qarabuğdayı və tünd dəri tiplərində uzun dalğalı lazerlər daha təhlükəsiz hesab olunur, amma seans sayı bəzən çox olur. Burada həkimin təcrübəsi xüsusilə önəmlidir.
Hansı nahiyələrdə edilir?
Ən çox müraciət olunan nahiyələr qoltuqaltı, ayaqlar, bikini xətti, üst dodaq, çənə və kişilərdə kürək və sinədir. Kiçik nahiyələr bir neçə dəqiqəyə işlənir, ona görə seans qısa olur. Geniş nahiyələrdə isə bir saatdan çox vaxt lazım ola bilər. Göz ətrafında, qaşların arasında və göz qapaqlarına yaxın yerlərdə lazer adətən istifadə edilmir, çünki göz üçün risk yaranır.
Qoltuqaltı və bikini nahiyəsində tüklər adətən tünd və qalın olduğu üçün nəticə tez görünür. Üzdə və hormonların təsirinə həssas olan nahiyələrdə isə seans sayı çox olur və dəstəkləyici seanslar daha tez lazım ola bilər.
Prosedura hazırlıq
AAD-nin hazırlıq tövsiyələri bir neçə sadə qaydaya əsaslanır. Prosedurdan əvvəl qaralmaq olmaz, həm günəşdə, həm də solyariyada. Özünü qaraldan kremlərdən də istifadə edilməməlidir. Çölə çıxanda hər gün geniş spektrli, SPF 30 və ya daha yüksək, suya davamlı günəş kremi çəkmək lazımdır. Günəş kreminin düzgün seçilməsi və çəkilməsi barədə ayrıca yazmışıq: günəş kremi necə seçilir. Həkimə bunları bildirmək vacibdir:
- izotretinoin qəbul etmisinizsə və ya qəbul edirsinizsə;
- aspirin daxil olmaqla qəbul etdiyiniz bütün dərmanlar;
- yaxın vaxtda qaralmısınızsa;
- çapıq və ya keloid əmələ gətirməyə meyliniz varsa;
- uçuq və ya genital herpes çıxırsa.
Lazerin təsiri tükün kökündəki piqmentə yönəldiyi üçün seanslar arasında tükü mumla və ya cımbızla çıxarmaq adətən tövsiyə edilmir, ülgüclə qırxmaq isə mümkündür. Dəqiq qaydanı həkiminiz deyəcək.
Prosedur zamanı və sonra nə hiss olunur?
Seansdan əvvəl nahiyə təmizlənir. Həssas nahiyələr üçün keyidici gel çəkilə bilər, onun təsiri üçün 30–60 dəqiqə gözləmək lazımdır. Prosedur zamanı otaqdakı hər kəs qoruyucu eynək taxır. Pasiyentlərin çoxu impulsları dəriyə dəyən isti iynə və ya çırpılan rezin kimi təsvir edir. Tüklər buxarlandıqda kükürd qoxusu olan nazik tüstü yaranır, bu normaldır.

Prosedurdan sonra dəri bir müddət qızarır və şişir, yüngül günəş yanığına bənzəyir. AAD-yə görə bu narahatlıq, şişkinlik və qızartı adətən 1–3 gün çəkir. Soyuq kompres kömək edir. Real bərpa dövrü yoxdur və insanların çoxu gündəlik işlərinə dərhal qayıdır. İşlənmiş dərini birbaşa günəşdən qorumaq və solyariyadan uzaq durmaq lazımdır.
Mümkün fəsadlar
Dermatoloq və ya onun nəzarəti altında aparıldıqda nadir olan fəsadlar bunlardır: qabarcıqlar, uçuğun aktivləşməsi, infeksiya, çapıq, dərinin açıqlaşması və ya tündləşməsi. AAD vurğulayır ki, rəng dəyişikliklərinin bir hissəsi qalıcı ola bilər. Təcrübəsiz şəxslərin apardığı prosedurlarda yanıq, qalıcı piqment dəyişikliyi və çapıq riski xeyli artır. DermNet də lazer prosedurlarının mümkün yan təsirləri arasında ağrı, qabarcıq, qabıqlanma və piqment dəyişikliklərini göstərir.
Prosedurdan sonra qabarcıqlar, açıq yara və ya güclü ağrı olarsa onu evdə müalicə etməyə çalışmayın, həkimə müraciət edin.
Tez-tez verilən suallar
Lazer epilyasiya ağrılıdırmı?
Əksər insanlar hissi dözüləbilən hesab edir. Həssas nahiyələrdə keyidici gel istifadə oluna bilər.
Yayda lazer epilyasiya etmək olarmı?
Qaralmış dəridə yanıq riski artdığı üçün prosedur çox vaxt günəşin az olduğu aylara planlaşdırılır. Yayda da mümkündür, amma günəşdən ciddi qorunmaq şərtdir.
Üzdə lazer epilyasiya qalıcı nəticə verirmi?
Qadınlarda üz tükləri hormonal təsirlərə daha həssasdır, buna görə burada dəstəkləyici seanslara ehtiyac daha tez-tez olur. Üzdə tüklərin qəfil artması isə həkim müayinəsi tələb edir.
Lazer epilyasiya içə batmış tüklərə kömək edirmi?
Tüklərin sayı və qalınlığı azaldıqca içə batmış tüklər də adətən azalır. Bu, qırxınmadan sonra tez-tez səpgi çıxan insanlar üçün əlavə üstünlükdür. Dəri qulluğu haqqında: gündəlik dəri qulluğu.
Ağ və ya boz tükləri lazerlə götürmək olarmı?
Bu tüklərdə piqment demək olar ki, olmadığından lazerin təsiri çox zəifdir. Belə hallarda başqa üsullar müzakirə edilir.
Əsas nəticə
Lazer epilyasiya tükləri tam yox etməsə də, onları əhəmiyyətli dərəcədə azaldır və incəldir. Adətən 2–6 seans, bəzən daha çox lazım olur. Ən yaxşı nəticə açıq dəri və tünd tükdə alınır, tünd dəridə isə düzgün lazer və təcrübəli həkim seçmək xüsusilə vacibdir. Prosedurdan əvvəl qaralmamaq və sonra günəşdən qorunmaq fəsadların qarşısını almağın əsas yoludur. Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Mənbələr
Məlumatlar həkim müayinəsini əvəz etmir. Dəri probleminiz varsa, mütəxəssisə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur. Ətraflı
Fərdi məsləhət lazımdır?
Məqalə ümumi məlumat verir. Vəziyyətinizə uyğun yanaşmanı müəyyən etmək üçün həkimlə məsləhətləşin.