Əsas məzmuna keç
Kosmetologiya.az Elmə əsaslanan
kosmetologiya bələdçisi

Dəriyə gündəlik qulluq

Niasinamid Nədir? Yağlı və Ləkəyə Meyilli Dəri üçün Faydaları

Bu məqalə hələ müstəqil tibbi ekspert yoxlamasından keçməyib. Redaksiya siyasəti

Niasinamid Nədir? Yağlı və Ləkəyə Meyilli Dəri üçün Faydaları

Qısa cavab: Niasinamid (nikotinamid) B3 vitamininin bir formasıdır və kosmetikada yağlılığı azaltmaq, dəri baryerini gücləndirmək, qızartını və ləkələri yüngülləşdirmək üçün istifadə olunur. DermNet-in topladığı tədqiqatlara görə 2% niasinamidli nəmləndirici 4–6 həftədə üz dərisinin yağ ifrazını azaldıb, 4% gel orta dərəcəli sızanaqda 1% klindamisin geli qədər effektiv olub, 5% formul isə 12 həftədə incə xətləri, piqmentləşməni və teksturanı yaxşılaşdırıb. Niasinamid dəri tərəfindən yaxşı qəbul olunur və retinoidlərə dözməyən insanlar üçün də çox vaxt uyğundur. O, günəş kremi deyil və günəş yanığının qarşısını almır.

Niasinamid nədir?

Niasinamid, digər adı ilə nikotinamid, suda həll olan B3 vitamininin formasıdır. Orqanizmdə hüceyrələrin enerji mübadiləsində iştirak edir. Kosmetikada isə dəriyə çəkilən serum, krem və gel şəklində istifadə olunur. Onu niasinlə, yəni nikotin turşusu ilə qarışdırmaq olmaz: DermNet qeyd edir ki, niasin dəridə qızarma (istilik basması) və mədə-bağırsaq narahatlığı yaradır, nikotinamid isə bu təsirləri göstərmir.

Sağlam lipid quruluşuna və balanslı sebuma malik dəri baryeri

Tədqiqatlar nə deyir?

Niasinamid kosmetik tərkib hissələri arasında nisbətən yaxşı öyrənilənlərdəndir, lakin tədqiqatların bir hissəsi kiçik həcmlidir və bəziləri istehsalçı şirkətlər tərəfindən maliyyələşdirilib. Bunu nəzərə alaraq əsas nəticələrə baxaq.

ProblemTədqiqat nəticəsiQatılıq
Yağlı dəri4–6 həftədə üz dərisinin yağ ifrazı azalıb2%
Sızanaq76 xəstədə orta dərəcəli sızanaqda 1% klindamisin geli qədər effektiv4% gel
Yaşlanma və piqment50 qadında 12 həftədə incə xətlər, piqmentləşmə, tekstura və qızartı yaxşılaşıb (istehsalçı tərəfindən maliyyələşdirilib)5%
Göz qapağı qırışları30 qadında 8 həftədə yaxşılaşma4%
Rozasea və baryerƏn azı iki tədqiqatda dəri baryerinin funksiyası yaxşılaşıbNəmləndirici tərkibində

Məlumatlar DermNet-in nikotinamid səhifəsindən götürülüb. Yağ ifrazına dair 2% niasinamid tədqiqatı 2006-cı ildə ayrıca nəşr olunub.

Yağlı dəri və sızanaq

Yağlı dərili insanlar üçün niasinamidin ən praktik faydası yağ ifrazını bir qədər azaltmasıdır. Bu, dərinin parıltısını və məsamələrin görünüşünü yüngülləşdirə bilər. Sızanaqda niasinamid yumşaq köməkçi vasitədir: 4% gel tədqiqatında klindamisin ilə müqayisə oluna bilən nəticə alınıb. Amma ağrılı, iltihablı və iz qoyan sızanaqda həkimin təyin etdiyi müalicə lazımdır, niasinamid isə ona əlavə ola bilər. Ətraflı: sızanaq: səbəbləri və müalicəsi.

Yağlı dəriyə qulluğun əsasları da unudulmamalıdır. AAD gündə iki dəfəyə qədər yumşaq köpüklənən təmizləyici, təmizləmədən sonra nəmləndirici, “yağsız” və “komedogen olmayan” məhsullar tövsiyə edir. Məsamələr barədə: genişlənmiş məsamələr.

Dəri baryeri və qızartı

DermNet-ə görə nikotinamid dəridən su itkisini azaldır, bir tədqiqatda isə seramid istehsalını artırıb və bu, dərinin nəmliyini yaxşılaşdırıb. Seramidlər dərinin üst qatındakı “sement” rolunu oynayan yağlardır və baryerin əsas hissəsidir. Rozasea xəstələrində nikotinamidli nəmləndiricilər baryer funksiyasını yaxşılaşdırıb və dərinin qıcıqlandırıcılara reaksiyasını azaldıb. Ona görə niasinamid həssas və qızarmaya meyilli dəri üçün də tez-tez seçilir. Üzdə qızartı və kapilyarlar barədə: üzdə kapilyarlar.

Ləkələr və yaşlanma əlamətləri

5% niasinamid ilə aparılmış 12 həftəlik tədqiqatda incə xətlər, piqmentləşmə, tekstura və qırmızı ləkələr yaxşılaşıb. DermNet bir neçə tədqiqatda dərinin elastikliyinin artdığını və saralmanın azaldığını da qeyd edir. Amma bu tədqiqatlar kiçikdir, bəziləri istehsalçı tərəfindən maliyyələşdirilib, 2021-ci ildə dərc olunmuş bir icmal isə niasinamidin yaşlanma və piqmentləşməyə qarşı spesifik təsir mexanizminə dair inandırıcı sübutun olmadığını yazır. Yəni niasinamid ləkələrə kömək edə bilər, amma güclü vasitə kimi qiymətləndirmək düzgün deyil. Melazma və günəş ləkələrində əsas addım günəşdən qorunma və həkimin təyin etdiyi müalicədir.

Necə istifadə etmək lazımdır?

Niasinamid səhər və ya axşam, təmizlənmiş dəriyə serum və ya krem şəklində çəkilir. Tədqiqatlarda çox vaxt 2–5% qatılıq istifadə olunub. Daha yüksək qatılıq daha güclü təsir demək deyil, bəzən isə qıcıqlanma riskini artırır. DermNet qeyd edir ki, dəri quruyarsa istifadəni gündə bir dəfəyə və ya gün aşırıya endirmək olar.

Niasinamid serumundan bir neçə damcının barmaq uclarına çəkilməsi

Niasinamid digər aktiv vasitələrlə adətən yaxşı uyğunlaşır və DermNet-ə görə retinoidlərə və meyvə turşularına dözməyən insanlar tərəfindən də tez-tez yaxşı qəbul olunur. Rejimə yeni məhsul əlavə edərkən hər dəfə bir məhsul əlavə etmək və bir neçə həftə dərinin reaksiyasını izləmək məsləhətdir.

Kimlər üçün xüsusilə uyğundur?

Niasinamidin ən böyük üstünlüyü yumşaq olmasıdır. Ona görə aktiv vasitələrlə tanışlığa ondan başlamaq çox vaxt rahat olur. Yağlı dərisi olan və gün ərzində parıltıdan narahat olan insanlar, sızanaq keçirmiş və izlərin yanında qırmızı ləkələr qalmış insanlar, retinol və turşulara dözməyən həssas dərili insanlar, quru havada dərisi tez qızaran və göynəyən insanlar niasinamiddən fayda görə bilər. Normal dəri üçün də gündəlik rejimə rahat əlavə olunur, çünki digər vasitələrin çoxu ilə yaxşı uyğunlaşır.

Amma niasinamid bir problemi tək başına həll edən vasitə deyil. Ağır sızanaq, melazma və ya rozasea kimi vəziyyətlərdə o, yalnız əsas müalicəyə köməkçi ola bilər.

Bəzən insanlar niasinamiddən bir neçə gün sonra dəyişiklik gözləyir və nəticə görmədikdə məhsulu dəyişirlər. Tədqiqatlarda isə ən erkən nəticə bir neçə həftəyə, ləkələrdə isə iki-üç aya qeydə alınıb.

Etiketdə nəyə baxmaq lazımdır?

Etiketdə bu maddə “niacinamide” və ya “nicotinamide” kimi yazılır. Məhsulun qatılığı göstərilibsə, tədqiqatlarda istifadə olunan 2–5% aralığına yaxın olması kifayətdir. Çox yüksək faizlər reklamda cəlbedici görünür, amma daha güclü nəticə vəd etmir və həssas dəridə qızartı yarada bilər. Tərkibdə spirt və ətir çoxdursa, həssas dəri üçün başqa məhsul seçmək daha yaxşıdır. Yeni məhsulu ilk dəfə istifadə etməzdən əvvəl çənə altında və ya qulağın arxasında kiçik sahədə sınamaq faydalıdır.

Niasinamidi həb şəklində qəbul etmək olarmı?

Nikotinamid ağızdan qəbul edilən formada da mövcuddur və dermatologiyada bəzi xüsusi hallarda istifadə olunur. DermNet-ə görə günəşdən ciddi zədələnmiş və çoxlu prekanseroz dəyişiklikləri olan yüksək riskli xəstələrdə plasebo ilə müqayisəli tədqiqatlar yeni dəri xərçəngi ocaqlarının azaldığını göstərir, amma sübutlar hələ qəti deyil. Gündə 3 qramdan az dozada ümumiyyətlə yaxşı qəbul olunur, bununla belə tərləmə, qanda şəkərin artması və təzyiqin düşməsi kimi yan təsirlər bildirilib. Ağızdan qəbul yalnız həkim təyinatı ilə olmalıdır. Kosmetik məqsədlə dəriyə çəkilən niasinamid isə tamamilə fərqli məsələdir.

Niasinamid günəşdən qoruyurmu?

Xeyr. DermNet açıq yazır ki, nikotinamid günəş kremi kimi işləmir və günəş yanığının qarşısını almır. Gündüz mütləq geniş spektrli günəş kremi istifadə edilməlidir: günəş kremi necə seçilir.

Tez-tez verilən suallar

Niasinamidi C vitamini ilə birlikdə istifadə etmək olarmı?

Bir çox insan bu iki vasitəni problemsiz birlikdə istifadə edir. Dəri qıcıqlanarsa, onları fərqli vaxtlarda, məsələn biri səhər, digəri axşam çəkmək olar.

Niasinamid məsamələri kiçildirmi?

Yağ ifrazını azaltdığı üçün məsamələrin görünüşünü bir qədər yüngülləşdirə bilər. Amma məsamələrin ölçüsünü həmişəlik dəyişmir.

Hamiləlikdə niasinamid istifadə etmək olarmı?

Dəriyə çəkilən niasinamid adətən yaxşı qəbul olunur. Yenə də hamiləlik dövründə istifadə etdiyiniz bütün kosmetik vasitələri həkimlə müzakirə etmək yaxşıdır.

Nəticə nə vaxt görünür?

Yağlılıqda dəyişiklik tədqiqatlarda 2–6 həftədə qeydə alınıb. Ləkələr və tekstura üçün isə 8–12 həftəlik müntəzəm istifadə lazım olub.

Niasinamiddən sonra üzdə qızartı ola bilərmi?

Nadir hallarda, xüsusən yüksək qatılıqlı məhsullarda yüngül qızartı və ya göynəmə ola bilər. Belə olarsa daha aşağı qatılığa keçin və ya istifadəni seyrəldin.

Niasinamidi retinolla birlikdə istifadə etmək olarmı?

Bəli, bu birləşmə çox vaxt yaxşı qəbul olunur. Niasinamidin baryeri dəstəkləyən təsiri retinolun yaratdığı quruluğu bir qədər yumşalda bilər.

Əsas nəticə

Niasinamid yağlı, sızanağa və qızartıya meyilli dəri üçün yumşaq, yaxşı qəbul olunan və müəyyən sübutlara əsaslanan vasitədir. 2–5% qatılıq çox vaxt kifayətdir. O, yağ ifrazını azalda, baryeri gücləndirə və ləkələri yüngülləşdirə bilər, amma güclü müalicə vasitəsi deyil və günəş kremini əvəz etmir. Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.

Mənbələr

  1. DermNet — Nicotinamide (müraciət: 2026-11-15)
  2. The effect of 2% niacinamide on facial sebum production (J Cosmet Laser Ther, 2006) (müraciət: 2026-11-15)
  3. American Academy of Dermatology — How to control oily skin (müraciət: 2026-11-15)
Paylaş: WhatsApp Facebook

Məlumatlar həkim müayinəsini əvəz etmir. Dəri probleminiz varsa, mütəxəssisə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur. Ətraflı

Fərdi məsləhət lazımdır?

Məqalə ümumi məlumat verir. Vəziyyətinizə uyğun yanaşmanı müəyyən etmək üçün həkimlə məsləhətləşin.

Onlayn müraciət