Əsas məzmuna keç
Kosmetologiya.az Elmə əsaslanan
kosmetologiya bələdçisi

Anti-aging və qırışlar

HIFU Nədir? Ultrasəslə Üz Dartılmasının İmkanları və Hədləri

Bu məqalə hələ müstəqil tibbi ekspert yoxlamasından keçməyib. Redaksiya siyasəti

HIFU Nədir? Ultrasəslə Üz Dartılmasının İmkanları və Hədləri

Qısa cavab: HIFU (yüksək intensivlikli fokuslanmış ultrasəs) dərinin səthinə zərər vermədən ultrasəs enerjisini dərin qatlara yönəldən və orada istilik yaradaraq kollagen istehsalını stimullaşdıran prosedurdur. Amerika Dermatologiya Akademiyasının (AAD) məlumatına görə bir seansdan sonra insanların çoxunda 2–6 ay ərzində mülayim dartılma və qalxma görünür. 2023-cü ildə dərc olunan sistematik icmal HIFU-nun yüngül və orta dərəcəli sallanmada effektiv olduğunu, amma təsirin “yüngül-orta” səviyyədə qaldığını göstərir. Ciddi sallanmada HIFU cərrahi dartmanı əvəz etmir.

HIFU necə işləyir?

Adi ultrasəs müayinəsində səs dalğaları toxumadan keçir və görüntü yaradır. HIFU-da isə bu dalğalar bir nöqtəyə fokuslanır, eynilə böyüdücü şüşənin günəş işığını bir nöqtəyə yığması kimi. Fokus nöqtəsində temperatur qısa müddətə yüksəlir və toxumada çox kiçik istilik zonaları yaranır. Dərinin üst qatı isə demək olar ki, zədələnmir. AAD bunu sadə dillə belə izah edir: dermatoloqlar ultrasəsdən istiliyi dərinin dərinliklərinə göndərmək üçün istifadə edirlər.

HIFU ultrasəs enerjisinin dərinin dərin qatlarında fokuslanması

Orqanizm bu kiçik zədələrə bərpa ilə cavab verir: köhnə kollagen lifləri yığılır və yeni kollagen yaranır. Bu proses aylarla davam etdiyindən dartılma da dərhal deyil, tədricən görünür. Cihazların başlıqları müxtəlif dərinliklərə uyğunlaşdırılır, ona görə prosedur üzün anatomiyasını bilən mütəxəssis tərəfindən planlaşdırılmalıdır.

Sübutlar nə deyir?

2023-cü ildə “International Journal of Environmental Research and Public Health” jurnalında dərc olunmuş sistematik icmal 16 tədqiqatın nəticələrini birləşdirib. Həkimlərin qiymətləndirməsinə görə 90-cı gündə pasiyentlərin 92%-ində yaxşılaşma olub. Amma bu yaxşılaşmanın quruluşuna baxmaq lazımdır: 47%-də yüngül, 36%-də orta, cəmi 8%-də isə əhəmiyyətli yaxşılaşma qeydə alınıb. 7%-də dəyişiklik olmayıb. 180-ci gündə orta yaxşılaşmanın payı 52%-ə qalxıb, yəni nəticə zamanla bir qədər artıb.

Ölçülə bilən göstəricilər də təvazökardır. Qaşın qalxması təxminən üç ayda 0,47 mm ilə 1,7 mm arasında olub. Çənəaltı nahiyədə də müəyyən azalma qeydə alınıb, amma bir tədqiqatda 180-ci gündə bu fərq statistik baxımdan əhəmiyyətli olmayıb. Yaxşılaşmanın bir ilə qədər davam etdiyi bildirilir, daha uzunmüddətli məlumatlar isə azdır. Müəlliflərin özləri məhdudiyyətləri qeyd edir: iştirakçıların əksəriyyəti qadın olub, cihazlar və protokollar fərqli olub, qiymətləndirmələrin bir hissəsi subyektiv olub.

HIFU kimə uyğundur?

AAD qeyri-cərrahi dartma üsulları üçün yaxşı namizədi belə təsvir edir: sağlam çəkisini saxlayan, sağlam qidalanan, siqaret çəkməyən, az spirtli içki içən, dərisini günəşdən qoruyan və solyariyadan istifadə etməyən insan. Ən əsas şərt isə sallanmanın az olmasıdır. AAD açıq yazır ki, dəri çox sallanıbsa, dartma prosedurları kömək etməyə bilər.

Sistematik icmalın müəllifləri də həddindən artıq dəri boşluğunu və bədən kütlə indeksinin 30-dan yuxarı olmasını nisbi əks-göstəriş kimi qeyd edirlər, çünki bu hallarda nəticə zəifləyir. AAD-yə görə hamiləlik, dəri infeksiyası və bəzi dərmanların qəbulu da prosedura mane ola bilər.

HIFU və digər dartma üsulları

ÜsulNəticəBərpa
HIFU (ultrasəs)Mülayim dartılma; çox vaxt 2–6 ayda görünürAdətən yoxdur; qızartı və şişkinlik ola bilər
Qeyri-invaziv radiotezlikƏn yaxşı nəticə təxminən 6 ayda; 2–3 il qala bilərAz və ya yoxdur
Lazerlə səth yenilənməsiAAD-yə görə boş dərini dartmaqda ən effektiv prosedurEvdə 5–7 gün; yan təsir riski daha yüksəkdir
Cərrahi dartmaƏn güclü nəticəUzun; əməliyyat riskləri

Cədvəl AAD-nin sallanmış dərinin dartılması üsulları haqqındakı materialına əsaslanır. AAD vurğulayır ki, qeyri-cərrahi üsullar əməliyyatın nəticəsini verə bilməz, amma daha az bərpa vaxtı və risk tələb edir. Radiotezlik barədə: radiotezlik (RF) lifting. Lazer haqqında isə burada oxuya bilərsiniz: fraksional CO2 lazer.

Prosedur necə keçir?

Dəri təmizlənir, işlənəcək nahiyə qeyd olunur və üzərinə ultrasəs geli çəkilir. Həkim başlığı dəriyə sıxaraq sıra ilə impulslar verir. Hər impuls dərinlikdə qısa isti və ya sancma hissi yaradır, xüsusən sümüyə yaxın nahiyələrdə. Sistematik icmalda ağrının 10 ballıq şkalada orta hesabla 3,8 bal olduğu göstərilir və bu, ağrıkəsici istifadə edildikdən sonrakı göstəricidir. Prosedurun müddəti nahiyənin ölçüsündən asılıdır.

HIFU başlığının yanaq və çənə xəttinə tətbiqi

AAD-yə görə bir seans çox vaxt kifayət edir, amma bəzi insanlar əlavə seanslardan fayda görür. Nəticəni qiymətləndirmək üçün prosedurdan əvvəl və bir neçə ay sonra eyni işıqda çəkilmiş fotoşəkillər faydalıdır, çünki dəyişiklik yavaş olur və gündəlik güzgüdə hiss olunmaya bilər.

Hansı nahiyələrdə daha çox nəticə verir?

HIFU ən çox qaş xəttini qaldırmaq, yanaq və çənə xəttinin konturunu yaxşılaşdırmaq, çənəaltı nahiyədəki boşluğu azaltmaq və boyun dərisini sıxlaşdırmaq üçün istifadə olunur. Tədqiqatların böyük hissəsi də məhz bu nahiyələrdə aparılıb. Göz ətrafında da bu üsuldan istifadə edilir, lakin burada dəri incə olduğu üçün başlıqların dərinliyi və enerji xüsusi diqqətlə seçilir. Üzün mərkəzi hissəsində sinirlərin səthə yaxın keçdiyi nahiyələr var və təcrübəli həkim bu yerləri ya ehtiyatla işləyir, ya da ümumiyyətlə işləmir.

Ümumi qayda budur: dəri nə qədər qalın, yağ toxuması nə qədər çox və sallanma nə qədər güclüdürsə, HIFU-dan gözlənilən nəticə bir o qədər azdır. İncə, bir qədər boşalmış, amma hələ elastik dəri isə bu prosedura ən yaxşı cavab verir.

Seçim edərkən nəyə diqqət etmək lazımdır?

Bazarda “HIFU” adı ilə çox müxtəlif cihazlar satılır və onların gücü, başlıqları və təhlükəsizlik sistemləri bir-birindən fərqlənir. Prosedurdan əvvəl bu sualları vermək faydalıdır: hansı cihazdan istifadə olunur, proseduru kim aparır və onun üz anatomiyası üzrə təhsili varmı, hansı dərinliklərdə işlənəcək, nəticə nə vaxt qiymətləndiriləcək və fəsad olarsa necə əlaqə saxlamaq olar. Çox ucuz qiymət, bir seansda “cərrahi effekt” və ya “10 il cavanlaşma” vədləri ehtiyatlı olmaq üçün səbəbdir.

Yan təsirlər

İcmala görə prosedurdan sonra keçici qızartı, bəzən şişkinliklə birlikdə, demək olar ki, hamıda olur. Nadir yan təsirlər, təxminən 2% hallarda, göyərmə, keçici hissiyyat pozğunluğu (keyimə və ya həssaslıq), dəri yanıqları, boyunda zolaqlar, dəridə kiçik düyünlər və kontakt dermatit olub. Belə fəsadların riski cihazın keyfiyyətindən, parametrlərdən və həkimin üz anatomiyasını, sinirlərin keçdiyi yerləri bilməsindən asılıdır.

Prosedurdan sonra üzdə uzun sürən keyimə, əzələ zəifliyi, qabarcıq və ya yanıq əlamətləri olarsa həkimə müraciət edin.

Nəticəni necə qorumaq olar?

HIFU yaşlanmanı dayandırmır. Kollagen itkisi davam edir və günəş, siqaret bu prosesi sürətləndirir. AAD-nin qeyri-cərrahi dartma üçün sadaladığı vərdişlər nəticəni qorumaq üçün də keçərlidir: günəşdən gündəlik qorunmaq, siqaretdən imtina, sabit çəki. Qırışların qarşısını almaq haqqında: qırışlar niyə yaranır. Günəşdən qorunma barədə: günəş kremi necə seçilir.

Tez-tez verilən suallar

HIFU-nun nəticəsi nə vaxt görünür?

Bəzi dəyişikliklər tez hiss olunsa da, əsas nəticə kollagen yarandıqca, adətən 2–6 ay ərzində görünür.

HIFU nə qədər davam edir?

Tədqiqatlarda yaxşılaşma bir ilə qədər izlənib. Daha uzun müddət barədə etibarlı məlumat azdır, ona görə “5 il effekt” kimi vədlərə ehtiyatla yanaşmaq lazımdır.

HIFU dolğu və ya botoksu əvəz edirmi?

Xeyr, onların təsir mexanizmi fərqlidir. Dolğu həcm itkisini bərpa edir, botoks mimika qırışlarına təsir göstərir. Ətraflı: dolğu nədir.

HIFU üzü arıqladırmı?

Bəzi pasiyentlər çənəaltı nahiyədə azalma görür, amma bu nəticə hamıda olmur. HIFU arıqlama üsulu deyil.

Gənc yaşda HIFU etmək mənalıdırmı?

Sallanma yoxdursa, dartılacaq toxuma da yoxdur. Gənc yaşda günəşdən qorunma və düzgün qulluq daha çox fayda verir.

HIFU-dan sonra dərhal işə qayıtmaq olarmı?

Bəli, insanların çoxu elə həmin gün gündəlik işlərinə qayıdır. Bir neçə gün yüngül qızartı və ya şişkinlik qala bilər.

Əsas nəticə

HIFU yüngül və orta dərəcəli sallanmada bərpa dövrü olmadan mülayim dartılma verə bilən prosedurdur. Nəticə aylar ərzində yavaş-yavaş görünür və cərrahi dartmanın nəticəsi ilə müqayisə olunmur. Realist gözlənti, düzgün namizəd seçimi və üz anatomiyasını bilən həkim bu prosedurda ən vacib şərtlərdir. Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.

Mənbələr

  1. American Academy of Dermatology — Many ways to firm sagging skin (müraciət: 2026-11-15)
  2. A Systematic Review of the Efficacy of Microfocused Ultrasound for Facial Skin Tightening (Int J Environ Res Public Health, 2023) (müraciət: 2026-11-15)
Paylaş: WhatsApp Facebook

Məlumatlar həkim müayinəsini əvəz etmir. Dəri probleminiz varsa, mütəxəssisə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur. Ətraflı

Fərdi məsləhət lazımdır?

Məqalə ümumi məlumat verir. Vəziyyətinizə uyğun yanaşmanı müəyyən etmək üçün həkimlə məsləhətləşin.

Onlayn müraciət