Selülit Nədir? Səbəbləri və Kosmetoloji Prosedurların Real Effekti
Bu məqalə hələ müstəqil tibbi ekspert yoxlamasından keçməyib. Redaksiya siyasəti
Qısa cavab: Selülit dərinin altındakı yağ toxumasının dərini çökəkliklərlə qeyri-bərabər göstərməsidir. Amerika Dermatologiya Akademiyasına (AAD) görə qadınların əksəriyyətində, hətta çox idmanlı qadınlarda da selülit olur. Səbəb təkcə artıq çəki deyil: dərinin altındakı bərk lifli zolaqlar dərini aşağı çəkir, selülit olan yerdə isə dəri çox vaxt nazik olur. Bəzi prosedurlar, məsələn subsiziya, akustik dalğa terapiyası və bəzi lazerlər, selülitin görünüşünü azalda bilər, amma nəticə əksər hallarda müvəqqətidir. Liposaksiya, kriolipoliz, mezoterapiya və qida əlavələri isə selülitə qarşı tövsiyə edilmir.
Selülit niyə yaranır?
Dərinin altında yağ toxuması kiçik “kameralara” bölünür. Bu kameraları birləşdirici toxumadan ibarət bərk zolaqlar ayırır və onlar dərini daha dərindəki toxumalara bağlayır. Yağ hüceyrələri böyüdükcə kameralar yuxarıya, dəriyə doğru qabarır, zolaqlar isə dərini yerində saxlayaraq aşağı çəkir. Nəticədə səthdə tanış “portağal qabığı” görünüşü yaranır. AAD bu mexanizmi qısa ifadə edir: dərinin altındakı bərk zolaqlar səthi çəkir və selülitin yarandığı yerdə dəri çox vaxt nazik olur.

Qadınlarda selülit kişilərə nisbətən daha çox rast gəlinir. Bunun bir səbəbi yağ toxumasının və birləşdirici zolaqların quruluşundakı fərqdir. Hormonlar, irsiyyət və yaşla dərinin incəlməsi də rol oynayır. Ona görə eyni çəkidə və eyni həyat tərzində olan iki qadında selülit tamamilə fərqli görünə bilər.
Çəki və idmanın rolu
AAD qeyd edir ki, artıq çəki selüliti daha görünən edə bilər. Arıqladıqdan sonra dəri boşalarsa, bu da selüliti daha nəzərəçarpan edə bilər. Digər tərəfdən, əzələ kütləsi artdıqca dəri daha hamar və sıx görünə bilər. Ona görə AAD bəzi insanlar üçün arıqlamağı və idmanı selülitin görünüşünü azaldan üsullar sırasında göstərir. Amma çox idmanlı insanlarda da selülit olur. Bu, iradə və ya səhv həyat tərzi deyil, dərinin quruluşu ilə bağlı xüsusiyyətdir.
Hansı prosedurların sübutu var?
AAD-nin selülit müalicələri barədə materialında üsullar sübutların gücünə görə qruplaşdırılıb. Aşağıdakı cədvəl həmin qiymətləndirməyə əsaslanır.

| Üsul | Nə məlumdur | Nəticənin müddəti |
|---|---|---|
| Subsiziya (lif zolaqlarının kəsilməsi) | Çökəkliyi azaldır; 232 pasiyentlik tədqiqatda 99% məmnun olub | 2 il və bəlkə daha çox |
| Vakuum köməkli dəqiq toxuma azad edilməsi | Effektiv ola bilər | Kiçik tədqiqatda 3 ilə qədər |
| Lazer (dərialtı) | Selüliti azalda və dərini qalınlaşdıra bilər | Bir il və daha çox; əlavə tədqiqat lazımdır |
| Digər lazerlər | Bəzi pasiyentlərdə azalma | 6 ay və ya daha çox; çökəklik adətən qayıdır |
| Akustik dalğa terapiyası | Görünüşü azalda bilər | Bir neçə seans lazımdır |
| Radiotezlik | Bəzi pasiyentlərdə bir qədər azalma | Qısamüddətli; bir neçə seans lazımdır |
Bu prosedurların ortaq cəhəti nəticənin ümumiyyətlə müvəqqəti olmasıdır. Ən uzunmüddətli nəticələr dərini aşağı çəkən zolaqlara birbaşa təsir edən üsullarda, yəni subsiziyada müşahidə olunub. Radiotezlik barədə ayrıca yazmışıq: radiotezlik (RF) lifting.
Sübutu zəif olan üsullar
Karboksiterapiya (karbon qazı inyeksiyası): AAD-yə görə ilkin tədqiqatlar cüzi yaxşılaşma göstərir. 10 qadınla aparılmış bir tədqiqatda selülit bir qədər azalıb.
Kremlər və losyonlar: bəziləri müəyyən təsir göstərə bilər. Kofeinli məhsullar hər gün istifadə tələb edir. 0,3% retinollu məhsul kömək edə bilər, amma nəticə 6 ay və daha çox vaxt apara bilər.
Masaj və vakuum aparatları (endermoloji): tədqiqat nəticələri fərqlidir. Hər hansı yaxşılaşma müvəqqətidir və dayandırdıqdan sonra bir ay ərzində qayıdır.
İonitermiya: müstəqil tədqiqatlar yoxdur, nəticə isə təxminən 12–18 saat çəkir.
Ultrasəs: lazer köməkli liposaksiya ilə birlikdə tətbiqi barədə hələ nəticə çıxarmaq tezdir, tək ultrasəsin faydasına dair sübut isə yoxdur.
Tövsiyə edilməyən üsullar
AAD dörd üsulu selülit üçün açıq şəkildə tövsiyə etmir. Liposaksiya tək başına selülitə qarşı tövsiyə olunmur və çökəklikləri daha da aydın göstərə bilər, çünki yağ götürüldükdə zolaqlar yerində qalır. Kriolipoliz (yağın dondurulması) kiçik yağ yığıntılarını götürə bilər, amma selüliti aradan qaldırmır. Mezoterapiyanı dəstəkləyən tədqiqatlar azdır və yan təsirləri tez-tez olur. Qida əlavələrinin selüliti azaltdığına dair heç bir sübut yoxdur.
Mezoterapiya barədə ümumi məlumat üçün: mezoterapiya nədir.
Kremlərdən istifadə edərkən diqqət
Selülit kremi sınamaq istəyirsinizsə, AAD iki praktik məsləhət verir. Əvvəlcə məhsulu kiçik sahədə sınayın və daha geniş sahəyə çəkməzdən əvvəl reaksiya üçün 48 saat gözləyin. Astma inhalyatoru istifadə edirsinizsə, tərkibində aminofillin olan məhsullardan çəkinin. Retinollu kremlər dərini günəşə həssas edə bildiyindən gündüz günəşdən qorunmaq lazımdır. Retinol barədə ətraflı: retinol nədir. Retinoidlərin hamiləlikdə istifadə edilməməsi də unudulmamalıdır.
Gündəlik həyatda nə etmək olar?
Selüliti tamamilə aradan qaldıran gündəlik vərdiş yoxdur, amma onun görünüşünə təsir edən amillər var. AAD-nin qeyd etdiyi kimi, əzələ kütləsi dərini daha hamar və sıx göstərə bilər, ona görə budlar və ombalar üçün güc məşqləri faydalıdır. Artıq çəki selüliti daha aydın göstərir, amma kəskin arıqlama da dəri boşaldıqda əks effekt verə bilər. Buna görə çəkini yavaş və sabit tempdə dəyişmək daha yaxşıdır. Siqaret və günəş dərini incəldir və onun keyfiyyətini pisləşdirir. Gündəlik nəmləndirici dərinin səthini daha hamar göstərə bilər, amma selülitin özünə təsir etmir.
Bahalı kremlərə və “selülit əleyhinə” qida əlavələrinə xərclənən vəsaiti çox vaxt idmana və balanslı qidalanmaya yönəltmək daha çox fayda verir. AAD də qida əlavələrinin selüliti azaltdığına dair heç bir sübutun olmadığını qeyd edir.
Prosedur seçərkən nəyə diqqət etmək lazımdır?
Selülit kosmetologiyada ən çox reklam olunan mövzulardandır və vədlər çox vaxt sübutları üstələyir. Prosedurdan əvvəl bunları soruşun: bu üsulun selülitə təsirinə dair hansı tədqiqatlar var, nəticə nə qədər qalır, neçə seans lazımdır və ümumi xərc nə qədər olacaq, nəticə nə vaxt qiymətləndiriləcək. AAD kosmetik prosedurlar üçün dermatoloq seçməyi tövsiyə edir, çünki nəticə mütəxəssisin bacarığından və təcrübəsindən asılıdır.
Realist gözlənti də vacibdir. Hətta ən effektiv üsullar selüliti tam yox etmir, onun görünüşünü azaldır. Əsas məqsəd hamar dəri deyil, nəzərəçarpan yaxşılaşma olmalıdır.
Tez-tez verilən suallar
Selülit xəstəlikdirmi?
Xeyr. Selülit dərinin normal quruluşu ilə bağlı kosmetik xüsusiyyətdir və sağlamlıq üçün təhlükə yaratmır.
Arıq insanlarda selülit niyə olur?
Çünki səbəb təkcə yağın miqdarı deyil, dərinin altındakı zolaqların quruluşu və dərinin qalınlığıdır. AAD qeyd edir ki, çox idmanlı qadınlarda da selülit olur.
Masaj selülitə kömək edirmi?
Masaj və vakuum aparatlarının təsiri müvəqqətidir və AAD-yə görə dayandırdıqdan sonra bir ay ərzində yox olur.
Bədəndə dəri sallanması ilə selülit eyni şeydirmi?
Xeyr, amma onlar birlikdə ola bilər. Arıqladıqdan sonra boşalan dəri selüliti daha görünən edə bilər. Dərinin dartılması üsulları barədə ayrıca məlumat: dəri yaşlanması və qırışlar.
Selülit yaşla artırmı?
Yaşla dəri incəlir və elastikliyini itirir, bu da selüliti daha görünən edə bilər. Günəşdən qorunma və siqaretdən imtina dərinin keyfiyyətini qorumağa kömək edir: günəş kremi necə seçilir.
Kişilərdə selülit olurmu?
Olur, amma qadınlara nisbətən xeyli az. Bunun əsas səbəbi dərialtı birləşdirici toxumanın quruluşundakı fərqdir.
Prosedurdan sonra nəticəni necə qorumaq olar?
Sabit çəki, müntəzəm güc məşqləri və dəriyə qulluq nəticəni daha uzun saxlamağa kömək edir. Bir çox prosedurda isə vaxtaşırı dəstəkləyici seanslar lazım olur.
Selülit üçün ən yaxşı prosedur hansıdır?
Universal cavab yoxdur. AAD-nin icmalına görə ən uzunmüddətli nəticələr subsiziyada qeydə alınıb, amma uyğun üsulu selülitin dərəcəsini və dərinin vəziyyətini qiymətləndirən həkim seçməlidir.
Əsas nəticə
Selülit qadınların əksəriyyətində olan və dərinin quruluşu ilə bağlı normal xüsusiyyətdir. Bəzi prosedurlar, xüsusən subsiziya, onun görünüşünü uzun müddət azalda bilər, digərləri isə qısamüddətli və ya şübhəli təsir göstərir. Liposaksiya, kriolipoliz, mezoterapiya və qida əlavələri selülitə qarşı tövsiyə edilmir. Prosedur seçərkən sübutlara və realist gözləntilərə əsaslanmaq lazımdır. Bu məqalə ümumi məlumat xarakteri daşıyır və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Mənbələr
Məlumatlar həkim müayinəsini əvəz etmir. Dəri probleminiz varsa, mütəxəssisə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur. Ətraflı
Fərdi məsləhət lazımdır?
Məqalə ümumi məlumat verir. Vəziyyətinizə uyğun yanaşmanı müəyyən etmək üçün həkimlə məsləhətləşin.